تست انواع دیود توسط مولتی متر :
در ابتدا ی توضیحات باید به عرض برسانم که تست قطعات در مدار و تست قطعات در خارج ازمدار باهم متفاوت است بنا براین همیشه این نکته را در نظر داشته باشیم .
تست دیود معمولی : دیودهای معمولی را بشناسیم این دیودها از جنس سیلسیوم بوده برای کاربردهای متفاوت قابلیت عبور جریانهای مختلفی را دارند ساده ترین نوع آن دیود 1N4148 می باشد که ظاهری کوچک مانند درودهای زنر کم وات دارد و پوسته ی شیشه ای دارد . ویا دیودهای 1N4001 و که در یکسو یازی فرکانس پائین بیسترین کاربرد را دارند مانند کار برد در آدابتورها .
بعد از شناخت سطحی با دیود معمولی تست آن را توضیح می دهم .
ابتدا قطعه را خارج از مدار تست می کنیم : در صورتیکه مولتی متر ما هیوکی 3007 باشد !
ترمینالهای مولتی متر را در گرایش مستقیم جهت تست عبور جریان از دیود به پایه های دیود اتصال دهید در این حالت باید ترمینال قرمز به کاتد و ترمینال مشکی به آند دیود متصل باشد می دانیم کاتد توسط خط مدور روی بدنه دیود مشخص است در این حالت از دیود جریانی که توسط پیل داخل مولتیمتر در آن جاری می شود عبور می کند ومقاومت دیود را برای این جریان می توانیم روی صفحه مولتی متر قرائت کنیم معمولاً حدود 20 الی 30 اهم است . و در این حالت حتماً مولتی متر باید روی RX1 باشد زیرا می خواهیم به حداکثر مقدار مقاومت ممکن دیود توجه داشته باشیم ودر این حالت این مقدار بایستی از 30 اهم بیشتر نشود . وگرنه دیود در گرایش مستقیم نمی تواند جریان را به خوبی از خود عبور دهد .
تست در حالت معکوس : در این حالت ترمینال قرمز مولتی متر را به آند دیود وترمینال مشکی آن را به کاتد اتصال می دهیم اما چون باید مولتی متر را مُد RX10K بگذاریم باید توجه داشته باشیم که بادست پایه های مولتیمتر لمس نشود چون مولتی متر را در حالت سنجش مقاومت بالا گذاشته ایم زیرا می خواهیم کوچکترین نشتی ممکن دیود را بسنجیم و لابد دراین حالت هیچ گونه نشتی قابل قبول نیست و باید عقربه اصلاً انحرافی نشان ندهد .
**********************************************
تست دیود زنر : مولتی متر در گرایش مستقیم روی RX1 ومانند دیود معمولی باید 20 الی 30 اهم را نشان دهد واصطلاحاً گویند مولتی متر در گرایش مستقیم راه می دهد .
در گرایش معکوس مولتی متر باید روی مُد RX1K بوده و هیچ گونه نشتی قابل قبول نیست .
اما جهت تست کامل دیود زنر باید دیود را توسط ولتاژ بالا تر از ولتاژ شکست و مانند شکل زیر درمدار زیر قرار داده و ولتاژ شکست آن را اندازه گیری نمود . تا از درستی ولتاژ شکست دیود مطمئن شویم .
*************************************************
تست دیود ژرمانیومی :
دیود های ژرمانیومی یک دیود اتصال نقطه ای و شیشه ای شفافی بود ند که در مواردی ازجمله آشکار سازی در دتکتورها قابل استفاده بودند اخیراً در دستگاههای الکترونیکی کاربرد زیادی ندارند .
روش تست : در گرایش مستقیم با مولتیمتر در رنج RX1 راه بدهد . و در گرایش معکوس و در رنج RX100 راه ندهد نشتی جزئی مانعی ندارد .
تست دیود دوبل : همچنانکه در شکل ملاحظه می شود هرگاه دو عدد دیود به صورت آند مشترک و یا کاتد مشترک به هم متصل شوند دیود دوبل را تشکیل می دهند . که هردو نوع آن را در شکل ملاحظه می کنید .
روش تست :
چون دو دیود آند مشترک و یا کاتد مشترک دارند و کاتد و آند هر کدام در دسترس می باشد و مانند دیود پل مدار بسته ای ندارند بنا براین هر کدام از دیودها را مانند یک دیود ساده می توان تست نمود و از همان روش تست دیود ساده یعنی در گرایش مستقیم در رنج RX1 دیود باید راه بدهد و در گرایش معکوس در رنج RX10K هیچگونه نشتی قابل قبول نیست .
تست دیود پل : در خارج ازمداردر ده مرحله اجرا می شود .
همچنانکه در شکل ملاحظه می شود پل دیود دارای دو پایه ورودی متناوب و دو پایه خروجی مثبت و منفی می باشد .
جهت تست آن مراحل را به ترتیب زیر اجرانمائید .
1 - مولتی را در مُد RX10K قرار داده و دو پایه ورودی متناوب را تست می کنیم در این حالت هیچ گونه نشتی قابل قبول نیست .
2 – ورودیهای متناوب را در جهت حالت قبلی نیز با همان مُد RX10K تست نموده ونشتی در این وضعیت نیز قابل قبول نیست .
3 – هر کدام از دیود ها را نیز در دو وضعیت گرایش مستقیم و گرایش معکوس به شرح زیر تست می نمائیم .
الف : گرایش مستقیم : مولتیمتر در مُد RX1 قرار داده و ترمینالهای آنرا به پایه های دیود متصل می کنیم مقدار اهم قرائت شده توسط
مولتیمتر هیوکی 3007 نباید از 20الی 30 اهم بیشتر باشد .
ب : گرایش معکوس : مولتیمتر در مُد RX10K دراین حالت نیز هیچگونه نشتی قابل قبول نیست .
باید دقت شود هر ده مرحله را در تست انجام دهیم دومرحله در 1و 2 اعلام شده و هر کدام از دیودها را نیز جداگانه در گرایش مستقیم 4 مرحله و گرایش معکوس نیز در 4 مرحله تست به پایان می رسد .
**************************************************
تست دیود نوری ( LED )
ابتدا توضیحاتی راجع به بستن مدارات LED را در خدمت همكاران تقدیم می كنم .
اولین مطلب مهمی كه به نظرم می رسد و بارها این موضوع را در مدارات الكترونیك شاهد بوده ام قرار دادن دیودهای LED در مدارات الكترونیكی بدون مقاومت كنترل جریان واین مسئله باعث خواهد شد كه دیودLED طول عمر كمتر ونیز صدمه رسیدن به مدارات می گردد .
چون LED یك دیود می باشد و بنا براین باید به عنوان دیود در مدارات مورد استفاده قرار گیرد . و هیچ وقت دیود را در مدار به عنوان مصرف كننده در نظر نداشته باشید . ونیز می دانیم هیچ مداری بسته بدون مصرف كننده نیست .
نتیجه عرایضم این است كه در یك مداربسته كه از LED استفاده می كنیم حتماً مقاومت كنترل جریان را با حساب وكتاب درستی در نظر داشته باشیم . مصرف یك LED از 10 الی 20 میلی آمپر است وبرای استفاده دائمی از یك LED در مدار مقاومت كنترل جریان آن را براساس این مقدار مصرف محاسبه كنیم .
ونیز می دانیم ولتاژ مورد نیاز یك LED بستگی به رنگ نور آن از 7/1 الی 2/2 ولت متفاوت است البته خیلی راحت این ولتاژ بدست می آید كافی است وقتی LED را در مدار قرار می دهیم ( باسری نمودن مقاومت كنترل جریان آن ) مقدار ولتاژ دوسر LED را اندازه گیری نمائیم . تا ولتاژ مورد نیاز LED بدست آید .
از دو مطلب فوق نتیجه می گیریم كه اولاً با یك پیل 5/1 ولتی انتظار روشن شدن LED را نداشته باشیم چون هر LED با یك ولتاژ مخصوص خود روشن می شود .
ثانیاً اگر می خواهیم گرایش مستقیم یك LED را تست كنیم باید ولتاژ اعمالی به LED بیشتر از 5/1 باشد و نیز می دانیم كه مولتی مترها اكثراً مانند مولتی متر هیوكی 3007 برای تست در حالت اهمی از باطری 5/1 ولتی برای مُدهای RX1 و RX100 و RX1K استفاده می كنند و این ولتاژ نمی تواند یك دیود LED را روشن كند چون همچنانكه دربالاعنوان شد حداقل 7/1 ولت جهت شكستن سد پتانسیل LED لازم است .
بنا براین جهت تست در حالت حتی گرایش مستقیم یك LED باید از مُد RX10K كه تغذیه آن معمولاً توسط یك پیل 9 ولتی انجام می گیرد استفاده نمود .
نتیجه نهایی :
تست LED : گرایش مستقیم : مولتی متر در مُد RX10K و مولتیمتر باید راه بدهد .
گرایش معكوس : مولتیمتر در همین مُد و هیچ گونه نشتی قابل قبول نیست .
تست LED فرستنده مادون قرمز :
گرایش مستقیم : مولتی متر در مُد RX1 و مولتیمتر باید راه بدهد .
گرایش معكوس : مولتیمتر در مُد RX10K و هیچ گونه نشتی قابل قبول نیست
**********************************************
برای اینكه تست دیود به وسیله مولتی متر دیجیتال قابل فهم باشد باید اندكی از ساختار دیود و نیمه هادیها صحبت كنیم .
دیود از پیوند دونیمه هادی به نام نیمه هادی نوع n ( اصطلاحاْ منفی ) و نیمه هادی نوع P ( مثبت ) تشكیل شده است .
سیلسیم و ژرمانیم و اندیوم و... بعضی از عناصر كه در جدول مندلیف تعیین شده اند جزو نیمه هادیها می باشند. این عناصر در طبیعت به صورت بلور كریستال در می آیند و ساختمان ملوكولیشان كریستالی است یعنی اتمهای آین عناصر در كنار همدیگر به صورت منظم طوری روی هم قرار گرفته اند كه هر اتم از آن با چهار اتم مجاور تشكیل یك توده كریستال را می دهد.
و اگر این نیمه هادی را خالص نمائیم درصفر درجه مطلق ( 273- ) درجه سانتی گراد عایق می باشد .
ولی در دمای معمولی تعدادی از الكترونها از محیط انرژی می گیرند واز هسته اتم دور شده به شكل الكترون آزاد درآمده و اندكی موجب عبورجریان الكتریسیته می شوند .
نیمه هادی نوع n : بعد از خالص نمودن صدر صد سیلسیم ( یكی از عناصر طبیعت ) به منظور تهیه نیمه هادی نوع n عناصری پنج ظرفیتی ( مدار آخرشان دارای پنج الكترون می باشد ) مانند ارسنیك و آنتی موان به صورت ناخالصی به سیلیكون خالص وارد می كنند مقدار این ناخالصی بسیار اندك است اما هدایت نیمه هادی را خیلی بالا می برد .
دلیل هدایت بیشتر نیمه هادی ساخته شده را باید در ساختمان اتمی كریستال جدید جستجو نمود زیرا هنگام وارد نمودن عناصر پنج ظرفیتی در كریستال سیلیكون اتم وارد شده مجبور به طبعیت از ساختمان ملوكولی كریستال می باشد و هراتم از این عنصر به اجبار با چهار اتم سیلكون یك پیوند اشتراكی را ساخته مولوكول جدید ی را می سازند كه یك الكترون آزاد تولید كرده است و در نتیجه هدایت نیمه هادی ( چون الكترون آزاد گرفته است ) بیشتر می شود . این نیمه هادی ساخته شده جدید همان نیمه هادی نوع n می باشد .
نیمه هادی نوع p : برای ساخت نیمه هادی نوع p عناصر سه ظرفیتی مانند آلومینیوم و یا گالیم كه در مدار آخرشان سه الكترون دارند و جزو عناصر سه ظرفیتی می باشند به صورت ناخالصی به كریستال سیلیكون وارد نموده عنصر وارده جدید نیز مجبور به اطاعت از ساختمان كریستالی می باشد . و هر اتم از عنصر جدید با چهار اتم سییكون تشكیل یك مولوكول جدید را می دهد بنابر این مدار آخر پیوند جدید به جای هشت الكترون دارای هفت الكترون شده ویك جای خالی برای الكترون های آزاد در پیون جدید درست می شود كه به آن حفره گویند حفره نیز خاصیٌت هدایت بیشتر را به نیمه هادی جدید كه همان نیمه هادی نوع p است می دهد .
دیود : برای ساخت یك دیود نیمه هادی نوع n را با نیمه هادی نوع p پیوند می دهند در محل پیوند اتفاق جالبی پیش می آید كه قابل تامل است . و موجب یك طرفه نمودن جریان در دیود می شود .
همانطور كه ملاحظه می شود در محل پیوند دونیمه هادی یك ناحیه ای به نام ناحیه تهی یا سد پتانسیل ایجاد می شود كه به شكل یك پیل ظاهراْ با قطب مثبت در داخل نیمه هادی نوع N وقطب منفی آن در داخل نیمه هادی نوع P در آمده است.
ناحیه سد پتانسیل با ولتاژ 0.6 الی 0.7 ولت در جهت گرایش مستقیم از N به P شكسته شده و دیود جریان را از خود عبور می دهد . بنا براین در صورتیكه مقدار ولتاژ تغذیه كمتر از 0.7 ولت باشد سد پتانسیل شكسته نشده و دیود جریان را ازخود عبور نمی دهد . و در صورتیكه مقدار ولتاژ تغذیه بیشتر از 0.7 باشد بدیهی است كه سد پتانسیل را شكسته اما مقدار 0.7 ولت از تغذیه صرف بایاس دیود شده واز تغذیه كم می شود .
بنا براین ولتاژ اعمال شده در صورتیكه از 0.7بیشتر باشد از دیود عبور نموده و به اندازه 0.7ولت روی دیود افت پیدا می كند . مثلا ْ اگر ولتاژ اعمال شده به دوسر دیود 3 ولت باشد فقط2.3 ولت آن روی مقاومت ظاهر می شود .
واما در صورتیكه دیود در گرایش معكوس قرار گیرد سد پتانسیل دیود به اندازه ولتاژ تغذیه بالا رفته و اصلاْ دیود جریانی را از خود عبور نمی دهد .
نتیجه اصلی مطالب فوق این است كه مولتی متر دیجیتال دیود را در گرایش مستقیم قرار داده و فقط ولتاژ بایاس آن را نشان می دهد . و بدین وسیله سلامت دیود تائید می شود .
|
تبلیغات 
منوی اصلی
نویسنده :
